การออกกำลังกายเผาพลังงานจริงแค่ไหน? (EAT)
หลายคนเริ่มต้นการลดไขมันด้วยความเชื่อเดียวกัน
“ถ้าออกกำลังกายเยอะพอ เดี๋ยวก็ผอม”
แต่พอเวลาผ่านไป ไปยิมสม่ำเสมอ เหงื่อท่วม เสื้อเปียก
น้ำหนัก…ไม่ขยับ
ไขมัน…ยังอยู่
คำถามคือ
การออกกำลังกายเผาพลังงานจริงแค่ไหน?
และมันสำคัญกับการลดไขมัน “มากอย่างที่เราคิดหรือเปล่า”
บทนี้จะพาแยกความจริงออกจากความเชื่อ โดยไม่ขายฝัน และไม่ลดค่าการออกกำลังกายเกินความเป็นจริง
EAT คืออะไรในโครงสร้าง Energy Expenditure
EAT (Exercise Activity Thermogenesis)
คือพลังงานที่ร่างกายใช้จาก การออกกำลังกายโดยตั้งใจ เช่น
– วิ่ง
– ปั่นจักรยาน
– เวทเทรนนิ่ง
– คลาสฟิตเนสต่าง ๆ
ในภาพรวมของพลังงานที่ใช้ต่อวัน (Daily Energy Expenditure)
EAT เป็นเพียง หนึ่งในสี่เสาหลัก เท่านั้น
และสำหรับคนส่วนใหญ่…
มัน ไม่ใช่ส่วนที่ใหญ่ที่สุด
นี่คือจุดที่หลายคนเข้าใจผิดมาตลอด
Myth แรก: “ออกกำลังกายคือแหล่งเผาพลังงานหลัก”
ความจริงคือ สำหรับคนทำงานทั่วไปที่มีเวลาจำกัด
BMR เป็นฐานพลังงานหลัก (ประมาณ 60–70%)
NEAT เป็นตัวแปรที่ผันผวนมาก (15–30%)
TEF เป็นส่วนน้อยแต่คงที่
EAT เป็นส่วนเล็ก แต่ควบคุมได้
การออกกำลังกาย 45–60 นาที
อาจเผาพลังงานประมาณ 200–500 kcal
ขึ้นกับชนิด ความหนัก และน้ำหนักตัว
แต่หลังจากนั้น…
ถ้าคุณกลับไปนั่งทั้งวัน NEAT ลดลง
การเผาทั้งวันอาจแทบไม่ต่างจากวันที่ไม่ได้ออกกำลังกายเลย
Cardio vs Weight Training: ใครเผาผลาญมากกว่ากัน?
คำถามคลาสสิกที่เจอกันทุกยุค
Cardio
– เผาพลังงาน “ขณะออก” สูง
– เห็นตัวเลข kcal ชัด
– เข้าใจง่าย สบายใจ
แต่…
– ผลหยุดเมื่อหยุดวิ่ง
– ไม่ได้ช่วยรักษามวลกล้ามเนื้อ
– ถ้าทำมากโดยไม่ดูโภชนาการ → เสี่ยง BMR ลด
Weight Training
– เผาพลังงาน “ขณะออก” อาจน้อยกว่า cardio แต่…
- รักษาและเพิ่มมวลกล้ามเนื้อ
- ช่วยพยุง BMR ระยะยาว
- ทำให้ร่างกาย “ใช้พลังงานมากขึ้น” แม้ไม่ออกกำลังกาย
เผาผลาญตอนออก vs เผาผลาญหลังออก: จุดที่คนมองไม่เห็น
การออกกำลังกายไม่ได้จบแค่ตอนวางดัมบ์เบลหรือหยุดวิ่ง
Afterburn Effect หรือ Excess Post-exercise Oxygen Consumption (EPOC)
การที่ร่างกายยังคงใช้ออกซิเจนและเผาผลาญพลังงานในอัตราที่สูงกว่าปกติ แม้จะหยุดออกกำลังกายไปแล้ว ทำให้ช่วยเผาผลาญแคลอรี่ต่อเนื่องได้อีกหลายชั่วโมงหลังออกกำลังกาย โดยเฉพาะจากเวทเทรนนิ่งและการออกกำลังกายแบบเข้มข้น เพื่อ……..
- ฟื้นฟูกล้ามเนื้อ
- เติมพลังงานในเซลล์
- ปรับสมดุลฮอร์โมนและระบบประสาท
แม้ตัวเลขอาจไม่หวือหวา แต่เมื่อรวมกับการรักษามวลกล้ามเนื้อในระยะยาว
ผลลัพธ์ต่างจาก cardio อย่างชัดเจน
ทำไมคนไปยิมวันละหลายชั่วโมง แต่ยังอ้วน?
เพราะปัญหา ไม่ใช่ “ไม่ออก” แต่คือ “ออกถูกจุดหรือเปล่า”
สิ่งที่เกิดขึ้นบ่อยในชีวิตจริง: เราได้ออกกำลังกาย 1 ชม. รู้สึกว่า “วันนี้ทำหน้าที่แล้ว” กลับไปนั่งทั้งวัน ขยับตัวน้อยลงโดยไม่รู้ตัว กินเพิ่มเพราะรู้สึกว่าคู่ควร
สุดท้าย EAT เพิ่มขึ้นจริง แต่ NEAT ลดลงมากกว่า สมดุลพลังงานทั้งวันแทบไม่เปลี่ยน
ทำไมเวทถึงสำคัญกับ “คนไม่มีเวลา”
สำหรับคนวัยทำงาน 25–40 ปี ทรัพยากรที่ขาดแคลนที่สุดไม่ใช่แรง แต่คือ เวลา
เวทเทรนนิ่งที่ออกแบบดี:
- ใช้เวลาไม่นาน ใช้เวลาประมาณ 60-90 นาที
- กระตุ้นกล้ามเนื้อหลายมัดพร้อมกัน เน้น Compound หรือ Multi-joint Exercise
- กระตุ้นการสร้างกล้ามเนื้อ ส่งผลต่อ BMR ระยะยาว
- ไม่ทำให้ NEAT พังเหมือน cardio หนักเกินไป แล้วหมดแรงจนทำอะไรต่อไม่ไหว
บทสรุป: EAT สำคัญ แต่ไม่ใช่พระเอก
การออกกำลังกาย จำเป็น แต่ไม่ควรถูกเข้าใจผิดว่าเป็น “ตัวแก้ทุกอย่าง”
- EAT(การออกกำลังกาย) คือเครื่องมือ
- BMR คือฐาน
- NEAT(กิจกรรมในชีวิตประจำวัน) คือการเดินเกมระยะยาว
- โภชนาการ คือกุญแจในการสร้างรูปร่างในฝัน
ถ้าคุณออกกำลังกายเก่ง แต่จัดระบบพลังงานทั้งวันไม่เป็น ผลลัพธ์จะไม่ยั่งยืน และนี่คือเหตุผลที่
อยากหุ่นดีแบบยั่งยืน ต้องเข้าใจการบริหารจัดการพลังงานของร่างกาย
Reference
- Pontzer H, Durazo-Arvizu R, Dugas LR, Plange-Rhule J, Bovet P, Forrester TE, Lambert EV, Cooper RS, Schoeller DA, Luke A. Constrained Total Energy Expenditure and Metabolic Adaptation to Physical Activity in Adult Humans. Curr Biol. 2016 Feb 8;26(3):410-7. doi: 10.1016/j.cub.2015.12.046. Epub 2016 Jan 28. PMID: 26832439; PMCID: PMC4803033.
- Donnelly JE, Blair SN, Jakicic JM, Manore MM, Rankin JW, Smith BK; American College of Sports Medicine. American College of Sports Medicine Position Stand. Appropriate physical activity intervention strategies for weight loss and prevention of weight regain for adults. Med Sci Sports Exerc. 2009 Feb;41(2):459-71. doi: 10.1249/MSS.0b013e3181949333. Erratum in: Med Sci Sports Exerc. 2009 Jul;41(7):1532. PMID: 19127177.
- LaForgia J, Withers RT, Gore CJ. Effects of exercise intensity and duration on the excess post-exercise oxygen consumption. J Sports Sci. 2006 Dec;24(12):1247-64. doi: 10.1080/02640410600552064. PMID: 17101527.
- Schuenke MD, Mikat RP, McBride JM. Effect of an acute period of resistance exercise on excess post-exercise oxygen consumption: implications for body mass management. Eur J Appl Physiol. 2002 Mar;86(5):411-7. doi: 10.1007/s00421-001-0568-y. Epub 2002 Jan 29. PMID: 11882927.
- Cunningham JJ. Body composition as a determinant of energy expenditure: a synthetic review and a proposed general prediction equation. Am J Clin Nutr. 1991 Dec;54(6):963-9. doi: 10.1093/ajcn/54.6.963. PMID: 1957828.